Coronavaccin

Corona op de werkvloer: kan het vaccin verplicht worden?

Op 6 januari van dit jaar is de overheid begonnen met het vaccineren tegen het coronavirus. Vaak krijgen wij de vraag of een werkgever zijn werknemers kan verplichten om zich te laten vaccineren en of het weigeren hiervan een reden kan zijn voor ontslag. In deze blog leggen wij je uit of dit kan.

Een veilige werkplek

In een eerdere blog hebben wij uitgelegd dat een werkgever ervoor moet zorgen dat zijn personeel in een gezonde en veilige omgeving hun werkzaamheden kunnen uitvoeren. Een van de manieren om de kans op besmetting onder het personeel kleiner te maken, is door het dragen van een mondkapje te verplichten. Maar het vaccin is natuurlijk bij uitstek hét middel om personeel te beschermen. Zeker binnen de zorgsector kan dit van levensbelang zijn. Het verplichten van het coronavaccin lijkt dan ook een oplossing. Maar mag dit? Kan de werkgever dit verplichten?

Grondrechten: de onaantastbaarheid van het lichaam

Het verplicht stellen van het coronavaccin gaat in tegen artikel 11 van onze Grondwet en artikel 8 van het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens. Hierin is geregeld dat iedere burger het recht heeft op onaantastbaarheid van zijn lichaam. Het toedienen van een vaccin is namelijk een onderzoek aan ons lichaam. Dit verplicht laten doen, is dus een inbreuk op de onschendbaarheid van het lichaam.  Inbreuk maken op een grondrecht is in principe niet toegestaan, behalve in uitzonderlijke gevallen. Er moet dan aan drie voorwaarden worden voldaan.

1. Er moet een doel zijn

Een inbreuk op een grondrecht mag alleen plaatsvinden, als deze voor een bepaald doel plaatsvindt. Dit doel moet zijn opgenomen in de wet. In artikel 8 van het Europees verdrag voor de Rechten van de Mens staat de bescherming van de gezondheid genoemd als een doel. In het geval van het coronavaccin lijkt hieraan dus te worden voldaan; het vaccin dient er immers toe om mensen te beschermen tegen het virus..

2. De inbreuk moet voorzienbaar bij wet zijn

Hier geldt een onderscheid tussen een inbreuk die wordt begaan door de overheid richting de burgers, en tussen burgers onderling. Als de overheid een inbreuk maakt op een grondrecht, dan mag dat alleen als er een wet is die toestemming geeft dat dat gebeurt. Bijvoorbeeld doordat een wet wordt ingevoerd, waarin de plicht om te vaccineren tegen het coronavirus wordt opgenomen. Burgers onderling zijn aan minder strenge eisen gebonden. Een werkgever mag richting zijn werknemers inbreuk maken op hun grondrecht als te verwachten valt dat een wet zal worden ingevoerd die dit toestaat.  Je zou dan de vraag kunnen stellen of er een grote kans was dat een vaccin verplicht kan zijn voor jouw werkzaamheden en dat je hiermee rekening had moeten houden. Werk je in de zorg en heb je veel contact met patiënten, dan kan hiervan eerder sprake zijn dan voor iemand die dit niet heeft.

3. Is het écht noodzakelijk?

Een laatste voorwaarde betreft de noodzakelijkheid. Is het belang van je werkgever om te zorgen voor een gezonde en veilige werkvloer groter dan jouw belang als werknemer? Zijn er bijvoorbeeld ook andere manieren om te zorgen voor een gezonde en veilige werkvloer? Is het vaccin dan echt het enige middel om dit doel te bereiken? Het zijn vragen die hiervoor van belang zijn en die beantwoord moeten worden. 

Het beschermen van personeel tegen ziekte is van groot belang voor een werkgever. Dit is in het algemeen belang omdat dit voor alle medewerkers geldt en dit belang is groter dan alleen het belang van één werknemer. Kijken we naar andere manieren om dit te beschermen, zou je kunnen zeggen dat er ook alternatieven zijn. Een mondkapje en andere beschermingsmiddelen bijvoorbeeld. Maar indien dit al allemaal geprobeerd is en dit is niet voldoende, dan kan dit een argument zijn om het vaccin te verplichten.

Kan werkgever dit dan verplichten?

Kijken we naar deze drie voorwaarden, dan lijkt het erop dat een verplichte vaccinatie niet snel aan alle voorwaarden kan voldoen. Zeker als je kijkt naar de vraag of het te verwachten valt dat een vaccinatie verplicht kan worden voor jou als werknemer. In het overgrote deel van de banen in Nederland zal dit niet zo zijn. Het verplichten van het vaccin voor medewerkers zal dus waarschijnlijk niet mogelijk zijn.

Toch ontslag?

Dan moet er sprake zijn van een dringende reden. Is het niet dringend, dan zal de werkgever ontslag moeten aanvragen bij de kantonrechter. Het ontslag wegens het weigeren van het coronavaccin zal naar waarschijnlijk niet lang stand kunnen houden. De onaantastbaarheid van het lichaam is namelijk erg belangrijk en zonder dat aan de hierboven genoemde voorwaarden wordt voldaan, kan je niet ontslagen worden.

Heb je na het lezen van deze blog toch nog vragen over een verplichte vaccinatie? Of heeft je werkgever vertelt dat het verplicht wordt en wil je weten wat je kunt doen? Neem dan contact op met een van onze specialisten. Bel met ons op 088 1411 0 11 (lokaal tarief), WhatsApp ons op +31 85 001 2656 of chat met ons via Facebook Messenger.

Geschreven door mr. Cyriel Huntjens
Foto: torstensimon (pixabay.com)

 

Laat een reactie achter

Restricted HTML

  • Allowed HTML tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Lines and paragraphs break automatically.
  • Web page addresses and email addresses turn into links automatically.
Waarom lid worden van HelloLaw?
  • Krijg onbeperkt juridisch advies
  • Profiteer van de laagste prijzen
  • Krijg korting op advocaten
  • Bespaar geld
Word nu lid
Direct advies:
ma - vrij: 8.00 tot 18.00 uur