De factor 'eigen schuld' bij schenkingen aan sektes

Korte geschiedenis Efraïm-genootschap
De heer Van Geene (1936), leider van het religieuze Efraïm-genootschap, kwam jaren geleden in het nieuws met zijn voorspelling dat eind 2001 de wereld zou vergaan en dat alleen zijn volgelingen konden rekenen op een plekje in de hemel. Volgelingen dienden daartoe wel eerst hun bezittingen te verkopen en de contacten met vrienden en familie te verbreken, anders konden ze niet toetreden tot 'de bruid van Christus'. Er waren tientallen mensen die op die manier tot de sekte toetraden in de hoop door God te worden 'opgenomen'. Ze vonden die voorwaarden echter geen probleem, want wat heb je aan geld en familie aan de vooravond van Armageddon?

Strafvervolging
Zoals bekend verging de wereld niet en de fiscus evenmin, dus een aantal volgelingen stapten uit het genootschap en vervolgens naar de rechter om hun geld terug te krijgen dat ze nu weer hard nodig hadden. Tegelijkertijd zette justitie strafvervolging van Van Geene in. Het was de eerste keer in Nederland dat een sekteleider werd aangeklaagd.

Aanranding eer en goede naam
Van Geene, die zichzelf de profeet Elia noemt, werd door de strafrechter vrijgesproken van onder meer oplichting. Wel werd hij veroordeeld voor het via zijn website aanranden van de eer en de goede naam van een aantal ex-volgelingen. Hij moest 4000 euro betalen en kreeg een voorwaardelijke gevangenisstraf van 3 maanden. De rechter hield daarbij rekening met de enigszins verminderde toerekeningsvatbaarheid van de man.

Misbruik van omstandigheden
In de civiele zaak werd de sekteleider in 2008 veroordeeld om 75% terug te betalen van de 317.000 euro die hij één van zijn ex-volgelingen lichter had gemaakt. De zelfbenoemde profeet had aantoonbaar misbuik van de omstandigheden gemaakt. De gedupeerde had al zijn bezit geschonken om voor november 2001 zijn ziel te redden. Als ontvanger van de schenking diende de sekteleider te bewijzen dat hij géén misbruik van de omstandigheden had gemaakt, maar slaagde daar niet in.

Eigen verantwoordelijkheid
De gedupeerde trof zelf echter ook een gedeelte van de blaam. Hij had moeten luisteren naar de waarschuwingen van zijn boekhouder die hem meerdere malen waarschuwde dat hij niet al zijn geld moest schenken. Een kwart van de schade diende het ex-lid daarom zelf te dragen. De rest van het geld moest Van Geene aan zijn voormalige volgeling teruggeven. De 'profeet' ging in hoger beroep bij het hof, maar ook die stelde hem in het ongelijk.

Bron: Gerechtshof ’s-Gravenhage, 6 oktober 2009, LJN BL0403
Rechtbank Dordrecht, Meervoudige strafkamer, 14 juli 2005, LJN AT9446

Laat een reactie achter

Restricted HTML

  • Allowed HTML tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Lines and paragraphs break automatically.
  • Web page addresses and email addresses turn into links automatically.
Waarom lid worden van HelloLaw?
  • Krijg onbeperkt juridisch advies
  • Profiteer van de laagste prijzen
  • Krijg korting op advocaten
  • Bespaar geld
Word nu lid
Direct advies:
ma - do: 8.00 tot 20.00 uur
vrij: 8.00 tot 18.00 uur
za: 10.00 tot 18.00 uur