De juridische positie van werknemers bij een bedrijfsverhuizing

"Goed werknemerschap"
Op grond van het goed werknemerschap (artikel 611 van Boek 7 van Burgerlijk Wetboek) en op grond van het Taxi Hofman-arrest moet de werknemer positief reageren op redelijke voorstellen van de werkgever die verband houden met gewijzigde omstandigheden op het werk, tenzij aanvaarding van dat voorstel in redelijkheid niet van de werknemer kan worden gevergd. Wat wil dit nu zeggen in het geval van een verandering van de reistijd? We zetten zeven voorbeelden uit de rechtspraak op een rij:

1. Tijdelijke reiskostenvergoeding 
Een onderneming gaat verhuizen, waarbij de reistijd voor de werknemers 1,5 tot 2 uur per dag langer zou worden. De werknemers die meeverhuizen krijgen een verhuispremie van 5.000,- gulden aangeboden en de werknemers die niet mee willen verhuizen ontvangen gedurende drie maanden een reiskostenvergoeding. Ten aanzien van de werknemers die niet meeverhuizen en die niet akkoord gaan met de aangeboden tijdelijke reiskostenvergoeding, wordt een ontslagvergunning aangevraagd en verleend. De ontslagen werknemers starten een procedure op grond van een kennelijk-onredelijk-ontslag en de werknemers stellen dat zij recht hebben op een vergoeding van de door hen geleden schade. De kantonrechter overweegt dat, aangezien de werkgever wel een vergoeding toekent aan de werknemers die meeverhuizen of heen en weer gaan reizen, het onredelijk zou zijn dat als de werknemers die ergens anders een baan moeten gaan zoeken, geen vergoeding krijgen. De kantonrechter kent de werknemers dan ook een vergoeding toe.
Ktr. Utrecht 21 januari 1993, JAR 1993/53

2. Twee uur reistijd is acceptabel
Een werkgeefster verzoekt om ontbinding van de arbeidsovereenkomst met een werknemer wegens veranderde omstandigheden op het werk die aan de werknemer zelf te wijten zijn. Voordat werkgeefster tot indiening van het verzoek tot ontbinding over is gegaan, heeft werkgeefster de werknemer een functie bij een zustervennootschap aangeboden. Deze functie heeft de werknemer geweigerd omdat hij de reistijd van twee uren per dag te lang vond. De kantonrechter oordeelt echter dat een reistijd van twee uren per dag niet onredelijk te noemen is en ontbindt de arbeidsovereenkomst zonder toekenning van een vergoeding aan werknemer.
Ktr. Amsterdam 1994/85

3. Van Eindhoven naar Utrecht
Drie werknemers die in deeltijd werken dienen een verzoek tot ontbinding van de arbeidsovereenkomst in op grond van het feit dat door een bedrijfsverhuizing van Eindhoven naar Utrecht had plaats gevonden. De werknemers maken bezwaar tegen de lange reistijd van ongeveer vijf uren per dag. De kantonrechter begrijpt dat een reistijd van ongeveer vijf uur per dag als onaangenaam wordt ervaren, maar voor twee van de drie werknemers is onvoldoende gebleken dat zij op goede gronden hebben geweigerd een aanvang te nemen met het verrichten van de werkzaamheden. De kantonrechter overweegt dat op grond van het goed werknemerschap van deze werknemers mag worden verwacht dat zij hun werkzaamheden enige tijd uitoefenen op de nieuwe locatie. De vorderingen van deze twee werknemers worden afgewezen. De derde weknemer is gedeeltelijk arbeidsongeschikt en de kantonrechter overweegt dat door deze arbeidsongeschiktheid de dagelijkse reistijd niet kan worden gevergd. Deze werknemer wordt wel een (geringe) vergoeding toegekend.
Ktr. Eindhoven 24 april 1995, JAR 1995/132

4. Eerst een tijdje proberen
Ook de kantonrechter te Utrecht wijst een verzoek door werknemer tot ontbinding van de arbeidsovereenkomst op grond van het feit dat door een verhuizing van de werkgever de reistijd voor de werknemer vijf uren per dag is geworden af, omdat de kantonrechter overweegt dat de werknemer op grond van het goed werknemerschap eerst had moeten proberen hoe het werken in de nieuwe vestiging beviel.
Ktr. Utrecht 31 mei 1995, JAR 1995/167

5. Compensatieregeling
Een werkneemster verzoekt ontbinding van de arbeidsovereenkomst onder toekenning van een vergoeding van 62.733,- gulden. De werkzaamheden van de werkgever worden verplaatst en de werkneemster is van mening dat zij door persoonlijke omstandigheden niet kan verhuizen. De reistijd zou door de bedrijfsverhuizing oplopen tot drie uren per dag. De werkgever biedt, na schorsing van de zitting, 18.000,- gulden hetgeen uit hoofde van het sociaal plan verschuldigd geweest zou zijn als de werkneemster boventallig zou zijn verklaard. De kantonrechter overweegt dat de reistijd van drie uren per dag, mede gezien de door de werkgever aangeboden compensatieregeling, redelijk moet worden geacht en ontbindt de arbeidsovereenkomst onder toekenning van het reeds door werkgever aangeboden bedrag van 18.000,- gulden.
Ktr, Terneuzen 21 juli 1999, JAR 1999/202

6. Twee keer verhuizen
Een werknemer verzoekt ontbinding van de arbeidsovereenkomst op grond van het feit dat de reistijd door een verhuizing van de werkgeefster vier en een half uur per dag wordt. Door een eerdere verhuizing van werkgeefster was de reistijd van werknemer al drie uur per dag geworden. De werkgeefster heeft de werknemer aangeboden om met behoud van loon en emolumenten drie dagen per week te gaan werken. De overige twee dagen kan de werknemer dan besteden aan het vinden van een andere baan in zijn woonomgeving. Mocht de werknemer een baan in zijn woonomgeving vinden, dan biedt werkgeefster als vergoeding zes bruto maandsalarissen aan bij opzegging van de arbeidsovereenkomst. Bovendien heeft de werkgeefster aangeboden de extra reistijd in werktijd te reizen, evenals het werken van vier langere werkdagen of een dag vanuit huis. De werknemer heeft alle voorstellen van de werkgever van de hand gewezen. De kantonrechter kent aan de werknemer geen ontbindingsvergoeding toe, omdat het voorstel van de werkgever een redelijk voorstel is. 
Ktr. Utrecht 15 januari 2001, JAR 2001/35

7. Zorg voor drie kinderen
Een werkneemster verzoekt ontbinding van de arbeidsovereenkomst onder toekenning van een vergoeding vanwege de wijziging van standplaats van de werkgever, waardoor de reistijd per dag twee uur langer zou worden. De kantonrechter overweegt dat de extra reistijd van twee uur voldoet aan de normen van het sociaal plan, maar dat deze extra reistijd voor de werkneemster in verband met de zorg voor drie kleine kinderen bezwaarlijk is en wijst het verzoek toe.
Ktr. Middelburg 17 april 2003, JAR 2003/120

Conclusie
Uit de jurisprudentie vallen factoren af leiden die de aanspraken van de werknemer op een vergoeding kunnen vergroten, zoals:

  • lichamelijke beperkingen die lang reizen bemoeilijken;
  • een lange goede staat van dienst;
  • zelf activiteiten ontplooien om elders te kunnen werken;
  • een werkgever die verzuimt een beschikbare functie op de oude locatie aan de werknemer aan te bieden.

Factoren die aanspraak van de werknemer op een vergoeding verkleinen: 

  • geen bereidheid tot verhuizing;
  • afwijzing van een langere reistijd zonder gegronde redenen;
  • geen gebruik willen maken van aangeboden compensatieregelingen;
  • zelf onvoldoende activiteiten ontplooien om elders aan de slag te kunnen.

Al met al moet geconcludeerd worden dat een werknemer zonder aantoonbare lichamelijke gebreken een reistijd van vijf uren per dag zou moeten accepteren. Dit geldt zeker als de werkgever compensatieregelingen, zoals verhuiskostenvergoeding, reiskostenvergoeding, afbouwregeling waarbij reistijd als werktijd wordt beschouwd, vier dagen in plaats van vijf of gedeeltelijk thuis werken, en actief heeft gezocht naar een passende functie voor de werknemer op de oude werkplek. 

Indien een werknemer weigert de andere standplaatsplaats te accepteren, dan kan door de kantonrechter een (geringe) vergoeding worden toegekend, waarbij de omstandigheden van het geval een belangrijke rol spelen. 

Omdat toekenning van enige vergoeding echter niet zeker is, dient de werknemer goed zijn positie te bepalen voordat hij een aangeboden functie op een andere standplaats van de werkgever afwijst omdat hij van mening is dat deze niet passend is vanwege de lange(re) reistijd.

Laat een reactie achter

Restricted HTML

  • Allowed HTML tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Lines and paragraphs break automatically.
  • Web page addresses and email addresses turn into links automatically.

Reacties (5)

Aad Vaarties
Sun, 05/21/2006 - 21:12

De uitspraak van de kantonrechter te Utrecht 31 mei 1995, jar 1995/167 is vreemd. Als je er van uit gaat een werktijd van 8 uur per dag en een pauze van een 1/2 uur + 5 uur reizen, er is daardoor geen rustijd van 11 uur in de 24 uur.
Of moet ik dit anders zien,is na werktijd de rust aangebroken?
Graag een reactie van een deskundige.
vriendelijke groeten Aad Vaarties

marcello
Sun, 06/03/2007 - 17:47

@aad
Rusttijd geld voor werktijd.
Reizen geld niet als werktijd, dus....
40 uur per week werken plus 5 uur reistijd per dag moet men dus accepteren.
accpteerd men het niet -> (rest is duidelijk)

mien
Thu, 03/08/2012 - 20:35

Haarlem.....ik werkte al 15 jaar op 5min fietsen van mijn huis. We zijn overgeplaatst naar sloterdijk. 500.00 euro verhuispremie, reiskosten en 6mnd parkeervergoeding Parkeren is 8.40 per dag. Zware training van een week en precies 3 maanden later mogen wij(60 werknemers) weer verhuizen. We gaan weer verhuizen en u mag kiezen tussen Amersfoort of Almere Beide locaties geven een reistijd van ongeveer 3 uur per dag.

mij.
Sat, 10/13/2012 - 06:28

ik ben jaar geleden verhuisd van 5 min. afstand naar 45 min. afstand. aangezien ik zelf verder wey ben gaan wonen. hoeft mijn werkgever mij geen reiskosten te betalen. nu gaat het bedrijf echter waarschijnlijk vehuizen. dat gaat mij ongeveer 5 tot 10 min. extra reistijd opleveren. dat is niet veel. maar kan ik nu alsnog reiskosten vergoeding krijgen aangezien het bedrijf nu zelf ook nog eens verder weg gaat vestigen? of kan ik het nog steeds op mijn buik schrijven?

Jeroen
Fri, 05/03/2013 - 06:50

Mijn werkgever is voornemens mij via reorganisatie over te plaatsen naar een andere locatie. Huidige reistijd 10 minuten per dag, nieuwe reistijd 3 uur en 50 min openbaar vervoer per dag. Dienstjaren 9, leeftijd 58 jaar. Kan ik deze overplaatsing weigeren?

Waarom lid worden van HelloLaw?
  • Krijg onbeperkt juridisch advies
  • Profiteer van de laagste prijzen
  • Krijg korting op advocaten
  • Bespaar geld
Word nu lid
Direct advies:
ma - do: 8.00 tot 20.00 uur
vrij: 8.00 tot 18.00 uur
za: 10.00 tot 18.00 uur