Deliveroo, werknemers en zzp’ers

Deliveroo, werknemers en zzp’ers

Vorige week heeft de rechter besloten dat Deliveroo bezorger Sytze geen werknemer is. Hij is aan het werk als zzp’er en de rechter is het hiermee eens. Lees hier zijn verhaal en waarom het iets uitmaakt of je als werknemer of als zzp’er aan het werk bent. 

Deliveroo, wat is dat eigenlijk?

Deliveroo is een online platform. Het brengt restaurants en klanten bij elkaar. Als je eten bestelt via Deliveroo, dan maakt het restaurant dit eten voor je klaar. Deliveroo zorgt vervolgens dat dit eten bij jou thuis wordt bezorgd. Hoe Deliveroo dit doet? Met een app! 

De bezorgers kunnen in deze app aangeven wanneer ze beschikbaar zijn. Op basis van een ingewikkeld systeem bepaalt Deliveroo welke bezorger de bestelling mag brengen. Bezorgers die goed werk leveren komen eerder in aanmerking dan bezorgers die het minder goed doen. De bezorgers hoeven niet per se Deliveroo kleding te dragen en mogen zelf bepalen welke route ze nemen om de bestelling te bezorgen. Ze mogen zelfs vervangen worden door iemand anders! Ook mogen de bezorgers voor concurrenten werken, dat vindt Deliveroo geen probleem. Deliveroo bepaald wel hoeveel de bezorger betaald krijgt. Daarbij houdt Deliveroo zelf de administratie bij van de bezorgingen en stelt veiligheidsvereisten. 

Deliveroo is in juni 2015 gestart in Nederland. Sytze is op 4 juni 2016 bij Deliveroo begonnen als werknemer. Hij had een tijdelijke contract. Sinds 14 november 2017 is hij aan de slag als zzp’er. Dit heeft hij gedaan omdat Deliveroo hem geen andere mogelijkheid bood dan werken als zelfstandig ondernemer. Hij wilde liever doorgaan als werknemer, maar Deliveroo wilde alleen nog zzp’ers te werk stellen. Sytze was niet blij met de situatie, omdat je als zzp’er heel wat minder zekerheid hebt dan als werknemer. Wat is nu eigenlijk het verschil tussen werknemers en zzp’ers? En waarom is dit belangrijk?

Werknemer of zzp’er: Wat maakt het uit?

Het probleem? Als zzp’er ben je vaak niet verzekerd en je hebt geen zekerheid op werk! Je valt buiten alle wettelijke beschermingen voor werknemers. Als je ziek wordt, dan krijg je geen loon doorbetaald. Er is wel een vangnet voor zzp’ers, maar die eisen zijn heel streng. Dit vangnet is niet bedoeld om een zzp’er die ziek is van inkomen te voorzien. Dit vangnet is alleen voor startende zzp’ers, als de opdrachten teruglopen of voor de zzp’er die wil stoppen.

Hierdoor ontstaat nog een probleem, namelijk oneerlijke concurrentie. Zzp’ers krijgen vaak onder de streep meer betaald dan werknemers. Zij hoeven geen loonbelasting af te dragen, betalen geen sociale premies en opdrachtgevers (of werkgevers) kunnen makkelijk van ze af als er geen werk is. Op deze manier kunnen zzp’ers concurreren met werknemers. Terwijl dat natuurlijk niet de bedoeling is. Zzp’ers en werknemers zouden allebei op een ander speelveld moeten zitten. Toch proberen ze nu op hetzelfde veld te spelen. 

Zzp’ers zouden zich bezig moeten houden met werk dat niet door werknemers gedaan wordt. De constructie van Deliveroo is een grijs gebied. Ze hadden eerst mensen aan de slag als werknemer en namen vervolgens diezelfde mensen aan als zzp’er.

Wanneer ben je werknemer?

In de wet staan de voorwaarden voor werknemerschap duidelijk opgesomd. Er moet sprake zijn van arbeid, loon, een zekere tijd en het moet gebeuren in dienst van iemand anders. Dat zijn de eisen die de wet stelt aan een arbeidsovereenkomst. Of sprake is van arbeid en loon is vaak makkelijk vast te stellen. Loon kan geld zijn, maar het kan ook onderdak zijn of het krijgen van spullen. De eis ‘zekere tijd’ wordt door rechters vaak niet duidelijk genoemd. Als aan de andere drie eisen ‒ arbeid, loon, en in dienst ‒ is voldaan, dan nemen rechters aan dat ook aan de eis ‘zekere tijd’ is voldaan. 

Sytze bezorgde maaltijden en kreeg hier geld voor betaald. Dus is er duidelijk sprake van arbeid en loon. 

Het is moeilijker te bepalen of iemand in dienst is van iemand anders. Dit wordt door juristen ook wel de gezagsverhouding genoemd. Belangrijk is of de werkgever (of opdrachtgever) duidelijke werkinstructies geeft. Het gaat om het maken van roosters en het bepalen wanneer pauze genomen kan worden, maar ook om het opstellen van veiligheidsvoorschriften en het bepalen welke kleding gedragen moet worden. Dit zijn een paar voorbeelden, maar rechters kijken altijd naar alle feiten in een zaak. Dus alleen het maken van roosters door de werkgever (of opdrachtgever) of het bepalen welke kleding gedragen moet worden is niet genoeg om aan deze eis te voldoen. Dan is niet altijd sprake van een arbeidsovereenkomst. 

In 1997 heeft de Hoge Raad een paar handvaten gegeven om duidelijkheid hierin te krijgen. Belangrijk is de bedoeling die de werker en de werkgever (of opdrachtgever) hadden, hoe de werkzaamheden worden gedaan, de gegeven werkinstructies en de positie van de werker. Is hij bijvoorbeeld jurist? Dan wist hij natuurlijk wat voor contract hij afsloot! Is hij vakkenvuller in een grote supermarkt, dan kan het zijn dat het minder duidelijk voor de werker was. 

Heel wat mensen hebben al bij de rechter gezeten om meer duidelijkheid te krijgen over het verschil tussen zzp’ers en werknemers. PostNL heeft ook al een paar keer bij de rechter gezeten. In sommige gevallen waren bezorgers aan de slag als zzp’er en in andere  gevallen weer als werknemer. 

Maar als het dan zo lastig is om vast te stellen of iemand werknemer is, is het dan misschien wel makkelijker om vast te stellen of iemand zzp’er is?

Wanneer ben je zzp’er?

Er zijn verschillende soorten zzp’ers. Voordat je aan de slag gaat als zzp’er moet je goed bedenken welke vorm voor jou het beste is. Hier kun je  meer lezen over de mogelijkheden bij het starten als zzp’er

De zzp’er in deze Deliveroo zaak is iemand die zelfstandig werk verricht voor iemand die opdrachten geeft. De zzp’er heeft een overeenkomst van opdracht met de opdrachtgever. In de wet staan de eisen die de wetgever aan een overeenkomst van opdracht stelt. In de wet staat letterlijk dat de werkzaamheden ‘anders dan op grond van een arbeidsovereenkomst’ worden gedaan. Nou, dat brengt ons ook niet verder. Dus terug naar de arbeidsovereenkomst. 

Schijnzelfstandigheid

Waarom is het eigenlijk zo belangrijk om het verschil tussen werknemers en zzp’er te kennen? Zzp’ers die eigenlijk aan de slag zijn als werknemer, worden ook wel schijnzelfstandigen genoemd. De wetgever heeft heel wat moeite gedaan om een duidelijke lijn te trekken, zodat werknemers en zzp’ers goed onderscheiden kunnen worden. Zo hebben we in het verleden de VAR gehad, hebben we nu de wet DBA en is de regering bezig met een nieuwe wet om het verschil tussen zzp’er en werknemers duidelijker te maken. Zie je door de bomen het bos niet meer? Heel begrijpelijk, veel juristen ook niet! 

Wat deed Deliveroo?

In de Deliveroo zaak zitten we in een grijs gebied als alleen naar de wet gekeken wordt. Maar een rechter moet natuurlijk uitspraak doen. In de uitspraak wordt dan ook rekening gehouden met alle omstandigheden. Welke omstandigheden waren in deze zaak belangrijk? Het was een bijbaan voor deze bezorger. Hij heeft gemiddeld nog geen 15 uur per maand gewerkt. Daarnaast kon hij, met de app, heel flexibel aangeven wanneer hij beschikbaar was, zelfs tot het laatste moment. Ook speelde mee dat hij zich mocht laten vervangen, zijn eigen kleding mocht dragen (of zelfs die van een concurrent!), voor een concurrent mocht werken en zijn eigen fietsroute mocht bepalen. Tenslotte neemt de rechter ook mee dat de bezorger akkoord is gegaan met de zzp overeenkomst. Hij heeft zich ingeschreven bij de kamer van koophandel en hij heeft een behoorlijk hoger inkomen gekregen dan toen hij in loondienst werkte voor Deliveroo. Op basis hiervan heeft de rechter dan ook besloten dat Sytze als zzp’er aan het werk is. 

Ben jij aan de slag als zzp’er?

Werk jij als zzp’er en vraag je je af of dit wel klopt? Of ben je opdrachtgever en wil je zeker weten dat je niet voor verrassingen komt te staan? Neem dan contact op met een van onze juristen! Zij kunnen jouw persoonlijke situatie bekijken en de juridische situatie duidelijk in kaart brengen. Bel ons op 088 14 11 011 (lokaal tarief), stuur ons een WhatsApp bericht op 06 408 122 14 of chat met ons via Facebook Messenger. 

Geschreven door Lisanne Vanhommerig

Afbeelding: Hassan Khan

Update Donderdag 17 januari 2019 - Deze week is er opnieuw uitspraak gedaan over de werkwijze van Deliveroo. De rechtbank in Amsterdam heeft gesteld dat de bezorgers van Deliveroo werkzaam zijn op basis van een arbeidsovereenkomst. Dat betekent dat de bezorgers werknemers zijn en dat de cao op hen van toepassing is. Zij hebben ook bepaalde rechten, zoals recht op de werknemersverzekeringen (zoals werkloosheidsuitkering en arbeidsongeschikheidsuitkering, WW en WIA). De rechter gaf aan dat er weinig veranderd is ten opzichte van de situatie waarin de bezorgers werkten als werknemers, hierdoor is er geen sprake van zzp werkzaamheden. Het kan in individuele gevallen anders zijn, bij uitzondering kan wel sprake zijn van zzp'ers en niet van werknemers. Deliveroo heeft aangegeven dat ze het niet eens zijn met deze uitspraak en in hoger beroep zullen gaan.

Laat een reactie achter

Restricted HTML

  • Allowed HTML tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Lines and paragraphs break automatically.
  • Web page addresses and email addresses turn into links automatically.

Reacties (2)

Jaap
Thu, 08/09/2018 - 17:10

Handvaten?

Peter
Thu, 08/09/2018 - 17:31

Als ZZP weet je waar je aan begint,de verantwoordelijkheden,risico,s ! Zeer belangrijk is,dat een zzp beter voor zijn werk staat als de gemiddelde werknemer. Zelf heb ik als werknemer iedere ochtend 3 jongens uit hun bed moeten halen ,en dat is een zware last. Weer verantwoorden op de zaak,want jij bent te laat met je ploeg ! Ik ben nu liever altijd te vroeg. Rustig op de weg,en geen gezeik aan mijn kop! Een werknemer wordt goed betaald,maar kosten zijn hoog en 30 procent denkt,het zit mij wel goed. Ik ben al eerder zzp geweest ! Ik denk dat je begrijpt,waarom ik dat nu weer ben,en dat blijft zo. Als ik iemand nodig heb ,bel ik een collega.

Waarom lid worden van HelloLaw?
  • Krijg onbeperkt juridisch advies
  • Profiteer van de laagste prijzen
  • Krijg korting op advocaten
  • Bespaar geld
Word nu lid
Direct advies:
ma - do: 8.00 tot 20.00 uur
vrij: 8.00 tot 18.00 uur