'Het recht holt achter techniek aan'

Juristen relativeren uitspraak Amerikaans hooggerechtshof

'Het recht holt achter techniek aan'

Het Amerikaanse Hooggerechtshof verbood gisteren twee programma's om illegaal muziek en films te kopiëren. De uitspraak is niet het einde van muziekpiraterij, noch van innovatie.

Een antiek apparaat uit de jaren tachtig van de vorige eeuw speelt een cruciale rol in de strijd om auteursrechten in de huidige digitale tijd. Het Amerikaanse Hooggerechtshof zei in 1984 dat technologiebedrijf Sony niet kon worden aangeklaagd als iemand met een Betamax-videorecorder illegaal films kopieerde. De videorecorder had immers nog voldoende legale toepassingen, aldus het hof, zoals het opnemen van een gemiste televisie-uitzending of het afspelen van een gehuurde videoband.

Geldt dat nu ook voor de makers van zogeheten peer-to-peer-software (p2p) waarmee internetgebruikers film- en muziekbestanden kunnen ruilen? Ja, zei de Nederlandse rechter in 2002 en 2003 in de geruchtmakende zaak tegen de makers van het programma Kazaa. De fabrikant is niet verantwoordelijk voor de daden van zijn gebruikers. Met Kazaa kunnen immers ook niet auteursrechtelijk beschermde bestanden worden geruild, zoals scripties en zelfgeschreven programma's.

Nee, zei het Amerikaanse Hooggerechtshof gisteren in een zaak tegen de makers van Grokster en Morpheus. Beide programma's zijn volgens het hof uitdrukkelijk bedoeld voor illegaal kopiëren van films en muziek. Grokster en Morpheus maken doelbewust piraterij mogelijk.

Het hof liet zwaar wegen dat met name Grokster op grote schaal heeft geadverteerd voor zijn eigen product. Het bedrijf mikte op de markt van Napstergebruikers, het ruilprogramma dat enkele jaren geleden werd verboden: 'Napster is uit de lucht, kom bij ons!' Bovendien passen beide p2p-programma's geen filters toe om illegaal kopiëren te voorkomen of te beperken. Deze drie redenen waren voor het hof voldoende om kwade opzet te vermoeden bij de makers van de bewuste software. In het dossier bevonden zich onder meer e-mails waarin werknemers van Grokster gebruikers tips gaven hoe zij nog beter illegaal muziek kunnen kopiëren.

Ruilprogramma Kazaa geeft in de gebruikersvoorwaarden nog aan dat klanten geen inbreuk mogen maken op het auteursrecht. Een wassen neus, vindt advocaat J. van Manen van De Brauw Blackstone Westbroek in Amsterdam. Hij is specialist op het gebied van auteursrecht. "99,9 Procent van de bestanden die met Kazaa worden geruild is auteursrechtelijk beschermd. Het is jammer dat de zaak tegen Kazaa niet in een bodemprocedure is doorgezet. Er is een goede kans dat de Nederlandse rechter het programma had verboden.''

Van Manen noemt de uitspraak van het Amerikaanse hooggerechtshof een belangrijke stap in een lange strijd tegen peer-to-peerprogramma's. ,,Het tij keert. De rechter stelt nu dat het aanbieden van software om auteursrechten te schenden niet mag.'' In Nederland pakt de Stichting Brein, namens de muziek- en filmindustrie, sinds kort internetgebruikers aan die op grote schaal muziek en films aanbieden. Van Manen verwacht dat er wel weer nieuwe methoden zullen komen om door de mazen van het auteursrecht te glippen. ,,Het recht holt achter de techniek aan.''

Sommige deskundigen noemden de uitspraak van het hof gisteren schadelijk voor de innovatie in de digitale sector. Van Manen denkt dat dat wel zal meevallen. ,,Het is immers alleen onrechtmatig als je iets op de markt brengt waarmee doelbewust illegale activiteiten worden gepropageerd.''

De uitspraak van het hooggerechtshof is zeker niet het einde van de muziekpiraterij. Van Manen sluit niet uit dat Grokster snel uit de Verenigde Staten zal verdwijnen en zich zal vestigen in een land met een ,,vriendelijker'' klimaat. Kazaa vluchtte naar Australië toen de Nederlandse rechter het programma in eerste instantie verbood. Rusland is een optie. Dat land is al populair bij muziekliefhebbers met een krappe beurs. Op de Russische webpagina's mp3search.ru en mp3spy.ru kosten de nieuwste albums van populaire artiesten minder dan een euro.

Laat een reactie achter

Restricted HTML

  • Allowed HTML tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Lines and paragraphs break automatically.
  • Web page addresses and email addresses turn into links automatically.
Waarom lid worden van HelloLaw?
  • Krijg onbeperkt juridisch advies
  • Profiteer van de laagste prijzen
  • Krijg korting op advocaten
  • Bespaar geld
Word nu lid
Direct advies:
ma - do: 8.00 tot 20.00 uur
vrij: 8.00 tot 18.00 uur
za: 10.00 tot 18.00 uur