Ook euthanasie voor mensen zonder medische klachten?

main image
18-11-2016 Particulieren

Je hebt het vast meegekregen in het nieuws: het kabinet is van plan om de mogelijkheden voor euthanasie uit te breiden. Het doel is ervoor te zorgen dat niet alleen mensen die door ziekte uitzichtloos en ondraaglijk lijden deze mogelijkheid hebben, maar ook mensen die het leven als te zware last ervaren. Dit heeft voor de nodige ophef gezorgd, met uiteraard voor- en tegenstanders. Maar wat is het kabinet nu eigenlijk van plan? Hoe wordt dit uitgebreid? Voor wie wil het kabinet euthanasie mogelijk gaan maken?

Hoe werkt euthanasie nu?
Op dit moment is euthanasie alleen mogelijk voor mensen die uitzichtloos en ondraaglijk lijden door medische redenen. Dit is vastgelegd in de Wet toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding (Wtl). Het is vereist dat het lijden ‘in overwegende mate een medische grondslag heeft’. Dit betekent dat mensen die door een ziekte ondraaglijk en uitzichtloos lijden hiervoor in aanmerking komen, maar ook mensen die door een opeenstapeling van ouderdomsklachten lijden en een stervenswens hebben. Deze mensen kunnen nu een verzoek tot euthanasie indienen bij een arts. De arts en een onafhankelijke deskundige toetsen vervolgens het uitzichtloos en ondraaglijk lijden aan de hand van zorgvuldigheidseisen. Dit houdt onder andere in dat de arts de patiënt voorlicht over zijn situatie en zijn vooruitzichten, en dat hij met de patiënt tot de overtuiging is gekomen dat er voor zijn situatie geen andere redelijke oplossing was. Achteraf, dus na de daadwerkelijke euthanasie, beoordeelt een toetsingscommissie of de arts volgens deze zorgvuldigheidseisen gehandeld heeft. De arts die de euthanasie uitvoert is trouwens niet strafbaar, zolang hij aan de zorgvuldigheidseisen voldoet. De wet geeft artsen namelijk de ruimte om vanuit barmhartigheid mensen te helpen die ondraaglijk lijden.

Straks: euthanasie in meer gevallen mogelijk
Het kabinet geeft in een brief aan de Tweede Kamer aan dat euthanasie ook mogelijk moet zijn voor mensen met een stervenswens die hun leven als voltooid zien, maar die buiten de huidige regeling vallen. Dit zijn mensen voor wie het leven geen betekenis meer heeft en voor wie het een te zware last is om verder te leven. Het gaat dan vooral om ouderen die geen mogelijkheden meer zien het leven in zinvolle vorm voort te zetten. Zij hebben bijvoorbeeld moeite met het verlies van hun onafhankelijkheid, verminderde mobiliteit en algehele vermoeidheid. Ook het verlies van persoonlijke waardigheid en een gevoel van eenzaamheid spelen hierbij mee. In dit geval is er sprake van uitzichtloos en ondraaglijk lijden aan het leven, zonder medische grondslag. Deze mensen komen nu niet in aanmerking voor euthanasie en hulp van derden bij zelfdoding is in dit geval strafbaar. Het kabinet wil nu ook deze groep mensen de mogelijkheid geven hun leven op een waardige manier te beëindigen. Autonomie geldt daarbij als uitgangspunt, wat inhoudt dat mensen de ruimte krijgen om zelf hun leven vorm te geven, maar ook dat zij zelf kunnen kiezen wanneer en hoe zij willen sterven.

Een weloverwogen, duurzame en vrijwillige keuze
Volgens het kabinet is belangrijk dat de stervenswens een weloverwogen en duurzame wens is, die vrijwillig tot stand is gekomen. Een doodswens die in een opwelling is ontstaan, bijvoorbeeld na een ernstig ongeval of door plotseling liefdesverdriet, valt hier dus niet onder. Ook mag er geen sprake zijn van druk door bijvoorbeeld familieleden. Om dit te kunnen toetsen zal er een zorgvuldige procedure met strikte voorwaarden komen.

Het plan: van verzoek tot toetsing achteraf
Hoe de regeling er precies uit zal zien, zal nog verder uitgewerkt moeten worden. Het kabinet geeft wel al enkele hoofdlijnen.

Zo zal ook deze procedure starten met een verzoek, dat enkel door de persoon zelf gedaan kan worden. Dit wordt gevolgd door toetsing vooraf, waarbij zorgvuldige begeleiding plaatsvindt. Voor de beoordeling van het verzoek wil het kabinet speciaal opgeleide stervenshulpbegeleiders inzetten. Zij zullen moeten vaststellen dat het lijden uitzichtloos is, en niet door een (medische) behandeling weggenomen kan worden. Om vast te stellen dat het verzoek vrijwillig en duurzaam is zal de stervenshulpverlener meerdere gesprekken voeren met de verzoeker. Ook stelt het kabinet voor na het laatste gesprek een wachttijd in te voeren. Hoe de begeleiding en de gesprekken precies geregeld worden en hoelang de wachttijd is, zal nog verder uitgewerkt moeten worden. Tenslotte ziet het kabinet graag een tweede beoordeling door een onafhankelijke deskundige.

Na beoordeling en akkoord van het verzoek kan een apotheker de benodigde middelen ter beschikking stellen. Hiervoor is uiteraard wel een recept vereist, dat een arts of de stervenshulpverlener met een speciale bevoegdheid zou kunnen uitschrijven. Daarnaast zal vastgelegd moeten worden dat artsen ook voor het uitvoeren van euthanasie voor deze groep mensen niet strafbaar zijn. Deze uitzondering is niet gebaseerd op de barmhartigheid van de arts, maar op het recht op autonomie van de persoon die wenst te sterven.

Om de zorgvuldigheid van het proces te waarborgen, zullen het verzoek en de beoordeling ervan schriftelijk worden vastgelegd en houden de stervenshulpverlener en de deskundige een dossier bij. Ook zal de verzoeker een schriftelijke verklaring moeten invullen en ondertekenen. Daarnaast zal er toetsing achteraf plaatsvinden door een onafhankelijke commissie, om er zeker van te zijn dat alle gestelde eisen zijn nageleefd en om in te grijpen als dit niet het geval is.  

Tot slot geeft het kabinet aan dat het voor de hand ligt om deze nieuwe regeling te beperken tot mensen die een bepaalde leeftijd hebben bereikt, omdat de groeiende wens zelf het levenseinde te kiezen vooral speelt bij mensen op hogere leeftijd.

Wanneer gaat dit in de praktijk?
Of de nieuwe wet er daadwerkelijk komt, is nog even afwachten. Op dit moment is er alleen nog de brief van het kabinet aan de Tweede Kamer met het voornemen de regelgeving uit te breiden. Het wetsvoorstel zelf moet nog ingediend worden. Wel zijn er een aantal verzoeken van Kamerleden aan de regering, bijvoorbeeld om in het wetsvoorstel op te nemen dat uitsluitend een arts de functie van stervenshulpverlener op zich kan nemen en om te onderzoeken of een harde leeftijdsgrens gewenst en noodzakelijk is. Pas als het wetsvoorstel is ingediend en door de Tweede en Eerste Kamer is aangenomen, zal de uitbreiding in de praktijk gebracht worden en zal duidelijk zijn hoe dit precies wordt vormgegeven. HelloLaw houdt je op de hoogte.

Hulp nodig?
Heb jij vragen over de regelgeving rondom euthanasie? Onze juristen kunnen je vertellen hoe de huidige regeling in elkaar zit, welke waarborgen er zijn en hoe je eventueel een verzoek kunt indienen. Ook kunnen we je bijvoorbeeld meer vertellen over de schriftelijke wilsverklaring. Dit is een verklaring waarin je verschillende wensen kunt vastleggen, zoals een euthanasieverklaring of een behandelverbod voor bepaalde medische behandelingen. Neem gerust contact op met HelloLaw via 0900-1411 en wij helpen je verder.  

Laat een reactie achter

Restricted HTML

  • Allowed HTML tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Lines and paragraphs break automatically.
  • Web page addresses and email addresses turn into links automatically.
Waarom lid worden van HelloLaw?
  • Krijg onbeperkt juridisch advies
  • Profiteer van de laagste prijzen
  • Krijg korting op advocaten
  • Bespaar geld
Word nu lid
Direct advies:
ma - do: 8.00 tot 20.00 uur
vrij: 8.00 tot 18.00 uur
za: 10.00 tot 18.00 uur