Belastingcontrole HelloLaw

Wat zijn je rechten bij een belastingcontrole?

Een onderzoek door de Belastingdienst heb je liever niet. Als je eenmaal aangifte voor de inkomstenbelasting hebt gedaan (voor sommigen al een hele opgave), dan laat je dat onderwerp liever rusten. Meestal lukt dat ook. Maar soms krijg je een brief waarin de inspecteur* vragen stelt. Heel soms gaat het verder en krijg je de vraag om bewijsstukken op te sturen. Als je eenmaal een belastingcontrole krijgt, wat kun je dan verwachten? Moet je alles maar accepteren?

Belastingcontrole vaak vervelend

Nee, je hoeft niet alles te accepteren. De Belastingdienst moet zich ook houden aan de spelregels. Maar het begint allemaal met jouw verplichting om de aangifte “duidelijk, stellig en zonder voorbehoud” in te vullen. Als je ondernemer bent, heb je bovendien een administratieplicht. Kort gezegd: je moet dan een goede boekhouding hebben. Maar ook je als geen ondernemer bent, moet je behoorlijk wat papierwerk laten zien dat van belang kan zijn voor het beoordelen van de aangifte. Denk daarbij aan bankafschriften, brieven, vliegtickets, notulen, agenda’s, rapporten… et cetera.

De fiscus heeft bepaalde bevoegdheden gekregen om een zinvolle controle van jouw belastingaangifte mogelijk te maken. Meestal hoor je overigens niks. Verreweg de meeste aangiften worden automatisch afgehandeld. Geen ambtenaar die ernaar kijkt. Als er dan toch vragen komen, vinden veel mensen dat vervelend en ingrijpend. Dat is begrijpelijk. De Belastingdienst is nou eenmaal een grote en machtige organisatie en het is vaak onduidelijk wat precies jouw plichten en rechten zijn.

Fiscus heeft vergaande bevoegdheden voor een belastingcontrole

De belastinginspecteur mag veel onderzoek doen en veel vragen stellen. Zij mag dat schriftelijk doen of in een gesprek Een onderzoek moet worden aangekondigd, de inspecteur kan niet opeens bij jou aanbellen.

In zo’n onderzoek kunnen vragen worden gesteld  als: “Je hebt ziektekosten afgetrokken, maar heb je die uitgaven wel gedaan?” Of: “Je bent eigenaar van die vakantiewoning, maar waarom heb je die niet opgegeven?” De fiscus mag ook onderzoek doen naar jouw belastingzaken bij anderen. Zo mag de inspecteur bij een fabrikant een factuur opvragen die jij hebt opgevoerd als aftrekpost.

Wat mag gevraagd worden bij een belastingcontrole?

De vragen die de belastingdienst stelt moeten duidelijk zijn en ondubbelzinnig worden geformuleerd. De ambtenaar mag vragen naar feiten, niet naar meningen of beschouwingen. Vragen als: “Wat vind je daarvan?” of “Kun je uitleggen waarom dat een box 3-pand is?” hoef je niet te beantwoorden. De feiten moeten van belang zijn voor de belastingheffing.

Het probleem is dat een bepaalde kwestie al snel van belang kan zijn. Als het belang niet direct duidelijk is, moet de inspecteur dat op jouw verzoek kunnen uitleggen. Als je niet direct het antwoord op een vraag weet, moet je de tijd krijgen om de gevraagde informatie te verzamelen. Laat je niet onder druk zetten.

Bevoegdheid bij belastingcontrole toch beperkt

De bevoegdheid om vragen te stellen is beperkt door de wet en door ‘de algemene beginselen van behoorlijk bestuur’.

Om de informatie moet worden gevraagd - je bent dus niet verplicht om spontaan gegevens te verstrekken, alleen “desgevraagd” (zoals in de wet staat). Doe je dat toch, dan mag die informatie wel worden gebruikt. Maar pas op: in sommige situaties ben je juist wel verplicht om de fiscus op de hoogte te stellen. Dat is vooral belangrijk voor ondernemers, die hebben een informatieplicht die ver kan gaan.

Een voorbeeld van een ‘beginsel van behoorlijk bestuur’ dat van toepassing kan zijn, is het vertrouwensbeginsel. Stel dat een ambtenaar twijfelt over een bepaalde aftrekpost, maar een paar jaar geleden waren over datzelfde onderwerp ook al vragen gesteld aan jou. Uiteindelijk ging de inspecteur toen akkoord. Dan mag jij erop vertrouwen dat de discussie is gesloten en dat die aftrekpost ook dit keer wordt geaccepteerd.

Snuffelverbod

Aparte vermelding verdient het snuffelverbod, alleen al om de naam. Hierboven stond dat je “desgevraagd” informatie moet geven, je moet specifieke vragen beantwoorden. De inspecteur mag niet op eigen houtje op onderzoek uitgaan om gegevens te verzamelen. Zij mag niet eigenmachtig allerlei laden en kasten opentrekken of jouw werkkamer betreden op zoek naar interessante documenten. Het wordt anders als je hebt gezegd waar de ordners staan die belangrijk zijn, dan heb je eigenlijk toestemming gegeven.

Moet je alle gevraagde informatie geven?

In fiscale zaken heb je in principe geen zwijgrecht, maar er zijn uitzonderingen - als duidelijk is dat je een boete zult krijgen omdat je de belastingaangifte verkeerd hebt ingevuld, ben je niet verplicht om te antwoorden. De rechter heeft namelijk geoordeeld dat dan het strafrecht van toepassing is, inclusief het zwijgrecht dat een verdachte altijd heeft.

Als je blijft weigeren om vragen voldoende te beantwoorden, kan de fiscus een informatiebeschikking afgeven. Daarmee wordt de bewijslast omgekeerd en verzwaard. Dat betekent dat jij moet bewijzen hoe de vork in de steel zit. Als de belastingdienst een aanname maakt, moet jij het tegendeel bewijzen. Dat kan voor ingewikkelde situaties zorgen. Gelukkig kun je daartegen bezwaar maken. HelloLaw kan jou koppelen aan een specialist om dit voor jou te doen.

De inspecteur die zich niet aan de regels houdt

Als de belastinginspecteur zich niet houdt aan de regels, ben je niet machteloos. Jouw aangifte zal misschien worden gecorrigeerd. Dat betekent dat je meer belasting moet betalen dan je had verwacht. Je kunt dan bezwaar maken tegen die nieuwe aanslag. In jouw bezwaarschrift kun je ook opnemen dat het gedrag van de inspecteur in jouw ogen onbehoorlijk was. Of dat leidt tot het terugdraaien van de nieuwe aanslag, is natuurlijk afhankelijk van de situatie.

Jouw bezwaar moet worden behandeld door een andere ambtenaar dan de ambtenaar die in eerste instantie jouw aangifte onderzocht. Als jouw rechten zijn geschonden, dan heb je misschien recht op een nieuwe beoordeling van jouw aangifte. Als het gedrag van de inspecteur echt de spuigaten uitloopt, kun je bij de Belastingdienst een klacht indienen. Je kunt je ook wenden tot de Ombudsman. Maar die zal jouw klacht pas in behandeling nemen als je eerst hebt geklaagd bij de Belastingdienst.

Bezwaar maken

Zo’n belastingcontrole kan een behoorlijke pil zijn - je moet antwoord geven op de gestelde vragen, de informatie geven die de belastingdienst van jou verlangt en je kunt zelfs te maken krijgen met een situatie waarin jij moet bewijzen dat het niet klopt wat de belastingdienst aanneemt. Gelukkig zijn de bevoegdheden van de fiscus ook beperkt en kun je bezwaar maken als zij zich niet aan de regels houdt.

Wil jij bezwaar maken tegen jouw nieuwe belastingaangifte of de informatiebeschikking? Of heb je andere vragen over de belastingaangifte of -controle? Neem dan contact op met de juristen van HelloLaw, zij kunnen jou uitleg geven over jouw situatie en je koppelen aan een specialist die het bezwaar voor je kan maken. Bel op 088 1411 0 11, WhatsApp op 06 40 81 22 14 of chat via Facebook Messenger.

*Met DE inspecteur heb je waarschijnlijk nooit te maken. Meestal zal dat een controlerend ambtenaar zijn. Ter wille van de leesbaarheid wordt in dit artikel steeds gesproken over de inspecteur. De ambtenaar werkt in zijn naam, dus eigenlijk heb je toch te maken met de inspecteur.

Geschreven door mr. Arnoud van Dalen

Over mr. Arnoud van Dalen

mr. Arnoud van Dalen is een een van onze HelloLawyers en is gevestigd in het centrum van Amsterdam. Hij is gespecialiseerd in arbeidsrecht, huurrecht en belastingrecht. Hij snapt dat je vaak geen zin hebt om een advocaat in te schakelen, maar soms kom je er niet omheen. Daarom is hij ook ‘s avonds en in het weekend bereikbaar en garandeert persoonlijke aandacht voor jouw zaak en reactie binnen 24 uur. Hij gaat door het vuur voor zijn cliënten, procedeert als het nodig is, maar weet ook goed te onderhandelen.  

Afbeelding: Hassan Khan

Laat een reactie achter

Restricted HTML

  • Allowed HTML tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Lines and paragraphs break automatically.
  • Web page addresses and email addresses turn into links automatically.

Reacties (2)

Ramon
Sat, 04/06/2019 - 14:19

Ik denk dat er aan dit verhaal helaas een aantal zaken niet helemaal kloppen.

1 Vragen als: “Wat vind je daarvan?” of “Kun je uitleggen waarom dat een box 3-pand is?” hoef je niet te beantwoorden. - Dat klopt niet. Als de feiten zijn vastgesteld kan de fiscus best vragen waarom jij van mening bent dat het een box 3 pand is, dat is een kwestie van interpretatie van de feiten. Bij zo'n vraag krijg je dan de gelegenheid je zienswijze te onderbouwen.
2 Stel dat een ambtenaar twijfelt over een bepaalde aftrekpost, maar een paar jaar geleden waren over datzelfde onderwerp ook al vragen gesteld aan jou. Uiteindelijk ging de inspecteur toen akkoord. Dan mag jij erop vertrouwen dat de discussie is gesloten en dat die aftrekpost ook dit keer wordt geaccepteerd. - Dit klopt ook niet zo hard als dat het er staat. Vaak wordt er een voorbehoud gemaakt voor dat ene controlejaar, dus dat er geen rechten aan ontleend kunnen worden voor komende jaren. Bovendien kunnen regels gewijzigd zijn (bv ziektekosten - aftrekbaarheid bril ed) zodat de opgevoerde aftrekpost wel geweigerd kan worden.
3 In fiscale zaken heb je in principe geen zwijgrecht, maar er zijn uitzonderingen - als duidelijk is dat je een boete zult krijgen omdat je de belastingaangifte verkeerd hebt ingevuld, ben je niet verplicht om te antwoorden. De rechter heeft namelijk geoordeeld dat dan het strafrecht van toepassing is, inclusief het zwijgrecht dat een verdachte altijd heeft. - Dit klopt óók niet. Een boete is een bestuursrechtelijke sanctie. Zoals het hier staat zou je kunnen concluderen dat wanneer je een boete krijgt vanwege te late indiening van de aangifte, je geen informatieplicht meer hebt. Dit is onjuist.
Pas als het gaat om feiten die genoemd staan in het wetboek van strafrecht en er op die basis verder gegaan wordt, heb je een zwijgrecht.
4 Als je blijft weigeren om vragen voldoende te beantwoorden, kan de fiscus een informatiebeschikking afgeven. Daarmee wordt de bewijslast omgekeerd en verzwaard. Dat betekent dat jij moet bewijzen hoe de vork in de steel zit. Als de belastingdienst een aanname maakt, moet jij het tegendeel bewijzen. - Dit geldt niet bij informatieverzoeken nav opgevoerde aftrekposten. In die gevallen zal de inspecteur de aftrekpost gewoon schrappen aangezien de belastingplichtige de bewijsplicht heeft en hier dus niet aan voldoet.

Al met al een stukje dat in mijn ogen nog wel iets scherper geschreven had kunnen worden. Hier en daar is er onvolledigheid of onduidelijkheid. Van HelloLaw verwacht ik eerlijk gezegd iets beters.

Vr. gr.,
R. Vrieze

Ryanne van HelloLaw
Tue, 04/09/2019 - 13:14

Beste Ramon, bedankt voor jouw reactie. Aangezien wij bij HelloLaw zelf geen specialisten hebben op het gebied van Belastingrecht, schakelen wij professionals in om ons op dit rechtsgebied te versterken. In dit geval heeft een in Belastingrecht gespecialiseerde advocaat zich over dit onderwerp gebogen. Wij vertrouwen op de kennis en kunde van onze aangesloten professionals in de gevallen dat wij de kennis niet in ons bezit hebben.

Waarom lid worden van HelloLaw?
  • Krijg onbeperkt juridisch advies
  • Profiteer van de laagste prijzen
  • Krijg korting op advocaten
  • Bespaar geld
Word nu lid
Direct advies:
ma - do: 8.00 tot 20.00 uur
vrij: 8.00 tot 18.00 uur