Sorry, maar dat staat nu eenmaal in onze algemene voorwaarden!

Wie de moeite neemt ze toch door te lezen, verdwaalt al snel in de juridische termen en lange volzinnen. Toch zijn de algemene voorwaarden zeer belangrijk, omdat ze de rechtsverhouding bepalen tussen de consument en een winkelier, met name wanneer er onenigheid ontstaat over de levering, defecten aan het product, de schadevergoedingsplicht, de betaling enzovoort. Ze zijn bovendien voor beide partijen erg handig. Als je een aankoop doet, ga je meestal mondeling akkoord of leg je de belangrijkste afspraken schriftelijk vast in een contract van één A4'tje. Stel je eens voor dat je bij elke aankoop ook nog moet onderhandelen over alles wat eventueel mis kan gaan en wat daar de juridische gevolgen van zijn! 

Zolang je de rekening betaalt en zolang de leverancier levert wat hij moet leveren, is er niet veel aan de hand. Maar zodra je een betalingsachterstand hebt of wanneer je een probleem met het afgenomen produkt ondervindt, dan zal de leverancier je wijzen op de bepalingen in de algemene voorwaarden. 

Voorwaarden niet van toepassing
Wat kun je doen als je in een juridisch conflict met een winkelier terecht komt waarbij je het niet eens bent met wat de algemene voorwaarden staat? Laat je niet zomaar afschrikken als de winkelier een beroep doet op de voorwaarden! Het kan namelijk zijn dat de algemene voorwaarden in het geheel niet van toepassing zijn. De wet zegt dat ze alleen van toepassing zijn als je een redelijke mogelijkheid hebt gekregen om de voorwaarden te lezen. De winkelier kan de voorwaarden vóór of bij het sluiten van de overeenkomst overhandigen. Hij kan er ook op wijzen dat de voorwaarden van toepassing zijn en dat ze ter inzage liggen. Overigens is het niet vereist dat je de voorwaarden daadwerkelijk gelezen hebt om gebonden te zijn, het gaat er om of je de mogelijkheid hebt gekregen! 

Voorgedrukte tekst op overeenkomst
Stel dat je een telefoonabonnement afsluit bij KPN Mobile. Dan staat er onderaan de overeenkomst: "Door ondertekening van dit formulier verklaart de Contractant de betreffende voorwaarden te hebben ontvangen en hiermee in te stemmen" of een tekst van gelijke strekking. De kantonrechter van Delft moest oordelen in een zaak waarin de abonnee een achterstand had bij de betaling van de maandtermijnen. KPN blokkeerde vervolgens het abonnement. Wel vorderde KPN alle resterende maandtermijnen, een flink bedrag gezien het feit dat de man niet eens meer kon bellen. In de algemene voorwaarden waarmee de man - kennelijk - had ingestemd - stond dat KPN recht heeft op betaling van alle maandtermijnen. 

De abonnee was het er niet mee eens omdat hij de voorwaarden niet eens gekregen had, laat staan gelezen. Hij kreeg gelijk van de rechter. Volgens de rechter is een voorgedrukte zin over de acceptatie van algemene voorwaarden een 'verklaringsfictie'. 'De voorgedrukte tekst probeert de bewijslast ten nadele van de consument om te keren, hetgeen in strijd is met de beschermingsgedachte die aan het systeem ten grondslag ligt.' De rechter bedoelt hiermee te zeggen dat het aan de winkelier is om aan te tonen dat de algemene voorwaarden daadwerkelijk zijn overhandigd, vóór of uiterlijk op het moment waarop je een overeenkomst aangaat.

Link naar internetsite voldoende
Tot voor kort was het heel normaal dat de algemene voorwaarden bij de rechtbank of Kamer van Koophandel ter inzage liggen. Maar mag een winkelier ook volstaan met de mededeling dat de voorwaarden op de bedrijfswebsite staan? Ja, zo oordeelde de kantonrechter in Haarlem onlangs. Het gebruik van internet is tegenwoordig zó ingeburgerd, dat het verwijzen naar algemene voorwaarden op een internetsite gelijkgesteld kan worden met feitelijke terhandstelling door middel van een stuk papier. 

Overeenkomst via internet
Als je een overeenkomst via internet sluit, dan zegt de wet dat je de algemene voorwaarden moet kunnen opslaan. Het makkelijkst is het als de winkelier de voorwaarden in een word- of pdf-bestand aanbiedt dat je met één klik kunt downloaden. Maar veel webwinkels bieden deze mogelijkheid niet. In plaats daarvan wordt bijvoorbeeld een pop-up gebruikt of een tekstveld waar je doorheen kunt scrollen. De vraag is of dit aan de wet voldoet. Voor zover bekend is hierover nog geen rechterlijke uitspraak gedaan. Natuurlijk kun je de tekst selecteren, kopiëren, een leeg word-document openen, de tekst erin plakken en opslaan. Hoe eenvoudig dit voor een ervaren computeraar ook mag zijn, veel andere gebruikers zullen niet weten hoe ze dit kunnen doen. 

Overeenkomst per SMS
Ook met je mobiele telefoon kun je overeenkomsten sluiten. Denk maar eens aan een dienst waarbij je elke dag het weerbericht of een leuke mop ontvangt. Ook zagen we onlangs dat je je met een SMS kunt opgeven voor een proefabonnement op een krant. De algemene voorwaarden passen natuurlijk nooit in een SMS-bericht. Toch moet de aanbieder ook in zo'n geval vooraf duidelijk maken dat er algemene voorwaarden van toepassing zijn, waar die te vinden zijn en dat ze op verzoek toegestuurd kunnen worden. 

Worden algemene voorwaarden niet correct ter beschikking gesteld, dan ben je daaraan in beginsel niet gebonden. We schrijven 'in beginsel' omdat er wel uitzonderingen zijn, bijvoorbeeld wanneer je al eerder zaken hebt gedaan met de betreffende winkel en toen wél correct op de hoogte bent gebracht van de voorwaarden. 

De kleine letters schenden vaak consumentenrechten
Zelfs als je gebonden bent aan de algemene voorwaarden, dan nóg bestaat de mogelijkheid om een enkele bepaling daaruit te 'vernietigen' als die bepaling onredelijk is voor de consument. Het blijkt in Nederland te wemelen van de onredelijke bedingen! De Consumentenautoriteit onderzocht dit jaar de algemene voorwaarden van winkels en winkelketens. Bij álle onderzochte winkels was wel iets juridisch niet in de haak. Aansprakelijkheid wordt bijvoorbeeld uitgesloten of de garantietermijn wordt beperkt. Ook proberen veel winkels de klachttermijn in te korten. Dan staat er bijvoorbeeld dat je binnen twee weken moet klagen over een defect product, anders zou dat niet meer mogelijk zijn. Slechts weinig klanten zullen op de hoogte zijn dat in de wet staat dat je een termijn van twee MAANDEN hebt om te klagen. Een andere veelvoorkomende fout is dat sommige winkeliers volledige vooruitbetaling vragen, terwijl de wet hoogstens de helft toestaat. 

Maar wat is onredelijk? In de wet staat een opsomming van bepalingen (grijze en zwarte lijst) die als onredelijk kunnen worden aangemerkt, bijvoorbeeld wanneer een abonnement met meer dan één jaar stilzwijgend wordt verlengd, of wanneer alle aansprakelijkheid wordt uitgesloten. Maar een bepaling kan ook onredelijk zijn als die niet specifiek op de lijst voorkomt. Als voorbeeld wijzen we op twee andere rechtszaken tussen aanbieders van mobiele telefonie abonnees. Ook in deze zaken werden de abonnees wegens wanbetaling geblokkeerd en vervolgens op grond van de algemene voorwaarden aangesproken tot betaling van het resterende abonnementsgeld. In één zaak vond de rechter dit een onredelijke bepaling. In de andere zaak had de aanbieder bij het abonnement een gratis mobiele telefoon weggegeven. De rechter vond het in dit geval wél redelijk dat de abonnee de rest van de termijnen moest doorbetalen. 

Kortom, laat je niet meteen van de wijs brengen als de winkelier zegt dat het nu eenmaal in de algemene voorwaarden staat.

Dit artikel is als bijdrage van HelloLaw verschenen in het decembernummer van PC Consument

Laat een reactie achter

Restricted HTML

  • Allowed HTML tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Lines and paragraphs break automatically.
  • Web page addresses and email addresses turn into links automatically.

Reacties (2)

Gert
Fri, 11/23/2007 - 00:20

Casema hanteerd ook algemene voorwaarden zoals bijv. bij afsluiting wordt na betaling na 4 werkdagen weer aangesloten wat in werkelijkheid 14 dagen wordt !

Cogimi658
Thu, 06/25/2009 - 15:50

Consumentenrecht iseen fictie.
In een aantal voorbeelden geeft u enkele juridische uitspraken die de kantonrechter heeft gedaan. In deze uitspraken waren de telecombedrijven eiser en de consumenten verweerder. Ik heb zeer veel vertrouwen in een eerlijke rechtspraak. Dus in een aantal gevallen pakt het goed uit voor de consument. Maar de rechtzaken die u aanhaalt zijn een topje van de ijsberg.
Waarom er nog geen onfhankelijke consumentenraad is, is voor mij een raadsel. Want laten we eerlijk zijn rechtzaken voor een paar honderd euro zijn mijnsinzien belachelijk. Verder heb je hier in Nederland branche gebonden klaagbedrijven bijvoorbeeld de BOVAG waar ik geen vertrouwen in heb. Het wordt echt de hoogste tijd dat er een onafhankelijke consumentenraad komt. Die net zo eerlijk als de kantonrechter een oordeel velt en een bindende uitspraak doet daar hebben telecom bedrijven ook baat bij.
Verder wordt de toch al overspoelde kantonrechter danig ontzien en verlost van oneigelijk gebruik van de rechtsgang.
Het bedrijfsleven telecombedrijven enz. hebben baat bij schimmige algemene voorwaarden want ik kan u verzekeren dat de meeste consumenten na de eventuele incasso terreur van die telecombedrijven bang worden en gauw betalen.

Waarom lid worden van HelloLaw?
  • Krijg onbeperkt juridisch advies
  • Profiteer van de laagste prijzen
  • Krijg korting op advocaten
  • Bespaar geld
Word nu lid
Direct advies:
ma - do: 8.00 tot 20.00 uur
vrij: 8.00 tot 18.00 uur
za: 10.00 tot 18.00 uur