'Wet consumentenkrediet niet van toepassing op Dexia-overeenkomsten'

Dit is de eerste keer dat een gerechtshof uitspraak doet over de vraag of de Wck van toepassing is. Tot nu toe hebben alleen lagere rechters (rechtbanken en kantonrechters) hierover uitspraken gedaan. De meeste rechters vinden dat de Wck op aandelenlease van toepassing is en verklaren het aandelenlease-contracten nietig omdat de aanbieders geen vergunning hadden zoals de Wck verplicht stelde. Andere rechters vonden om uiteenlopende redenen dat de aandelenlease niet onder de Wck valt.

Of andere rechters in Nederland de uitspraak van het hof Den Bosch zullen volgen is nog maar de vraag. Jurisprudentie zal hier in de toekomst uitsluitsel over geven.

Sinds de verbindendverklaring van de Duisenbergregeling en de publicatie van enkele voorbeelduitspraken, handelen Amsterdamse kantonrechters in een hoog tempo aandelenlease-zaken af. Daarbij valt op dat zij de kwestie-Wck volledig in het midden laten, ook al doet een Dexia-gedupeerde een beroep op die wet. De kantonrechters vinden de Wck niet van belang omdat zij een beslissingsmodel hanteren dat ervan uitgaat dat Dexia de zorgplicht heeft geschonden. Het eventueel te bereiken resultaat zou voor de gedupeerde niet hoger zijn dan wat de gedupeerde via een beroep op de zorgplicht kan bereiken.

Valt aandelenlease onder de definitie van krediettransactie?
Volgens het gerechtshof in Den Bosch gaat het om de vraag of aandelenlease valt onder de definitie van "krediettransactie" zoals in de Wet consumentenkrediet staat, en de vraag of het een "geldkrediet" dan wel een "goederenkrediet" is.

Oud en nieuw Burgerlijk Wetboek
Om tot een oordeel te komen, kijkt het hof terug naar de ontstaansgeschiedenis van de Wck. De Wet consumentenkrediet is in 1986 in werking getreden, dat is dus vóór 1992, het jaar waarin het nieuwe Burgerlijk Wetboek (BW) in werking trad.

De term "goederen" heeft in het huidige BW een veel ruimere betekenis dan in het oude BW. Het omvat alle zaken en vermogensrechten. "Zaken" heeft juist een beperktere betekenis gekregen. Zo sprak men vroeger over "onroerende goederen", terwijl we het nu hebben over "onroerende zaken".

De Wet consumentenkrediet sloot dus aan bij de terminologie van het oude Burgerlijk Wetboek. De Wck beperkte de definitie van krediettransactie tot "roerende lichamelijke zaken". Aandelen vallen niet onder die definitie, omdat aandelen geen lichamelijke zaken zijn. Volgens het hof blijkt nergens uit dat de Wck zou moeten gelden voor álle vormen van professionele kredietverlening aan consumenten.

In 1992 is de Wck aangepast aan de nieuwe terminologie van het nieuwe Burgerlijk Wetboek. Vanaf dat moment is in de Wck het woord "lichamelijke" vervallen en spreekt de wet nog slechts over "zaken".

Informatieverstrekking wél van toepassing op aandelenlease
Vanaf 1992 is de Wck ook aangepast om de informatieverstrekking aan consumenten te verbeteren. Het hof wijst erop dat uit de wetstoelichting blijkt dat de verbeterde informatieverstrekking ook geldt voor aandelenlease-constructies (artikel 4 lid 2 Wck), terwijl de Wck voor de rest (zoals de vergunningplicht) niet geldt voor "belening van ter beurze genoteerde effecten", zoals aandelenlease (artikel 4 lid 1 onder h Wck).

Wet op de financiële dienstverlening
Een andere wet, de Wet op de financiële dienstverlening, bevatte ook een definitie van goederenkrediet en voegde daaraan expliciet toe dat die wet ook voor effecten (zoals aandelen) zou gelden. In de Memorie van Toelichting staat dat deze wet geen verschil wil aanbrengen ten opzichte van de Wck, behalve dan dat de Wet op de financiële dienstverlening ook voor effecten geldt. Volgens het hof wordt hiermee nogmaals bevestigd dat aandelenlease niet onder goederenkrediet valt en dat daarmee tevens de vergunningplicht van de Wck niet geldt.

Europees recht
Ten slotte gaat het hof in op een Europese consumentenkredietrichtlijn uit 1986. Weliswaar moet de rechter nationale wetgeving (zoals de Wck) interpreteren in het licht van de richtlijn, maar in dit geval zijn de bewoordingen van de Wck zo ondubbelzinnig en duidelijk dat interpretatie van de Wck niet nodig is. Het hof wijst er bovendien op dat de richtlijn geen voorschrift bevat dat zegt dat een kredietovereenkomst nietig zou zijn als de aanbieder geen vergunning heeft.

Tweede handtekening
In dezelfde uitspraak gaat het hof ook nog uitgebreid in op een heel andere kwestie, namelijk de vraag of aandelenlease koop op afbetaling is waarvoor naast de handtekening van de contractant, ook de handtekening van de echtgenoot of partner nodig is. Het hof heeft hier over al eerder beslist dat de tweede handtekening inderdaad nodig was, en dat de partner het contract kon vernietigen. Op dit punt wordt Dexia dus in het ongelijk gesteld.

Vernietigingsbrief zeer laat verstuurd
Wat opvalt is dat de echtgenote in deze zaak wel heel erg laat een vernietigingsbrief heeft gestuurd, namelijk pas in augustus 2006, ruim acht jaar (!) na de ingangsdatum van het aandelenleasecontract. Dit was echter binnen drie jaar nadat de gedupeerde van de deurwaarder een dagvaarding voor de rechtszaak in eerste aanleg ontving. Volgens de gedupeerde raakte zijn vrouw pas op dat moment op de hoogte van het bestaan van de aandelenlease- overeenkomst. Volgens het hof is deze stelling van de gedupeerde voldoende concreet en duidelijk. Als Dexia die stelling betwijfelt, is het aan Dexia die moet bewijzen dat de echtgenote al op een eerder moment op de hoogte is geraakt.

Dexia moet bewijzen, niet de gedupeerde!
Dexia krijgt de opdracht met bewijs te komen dat de echtgenote al veel eerder op de hoogte was van het aandelenlease-avontuur van haar man. Als Dexia daar niet in slaagt, zal de bank naar verwachting alles moeten terugbetalen aan de gedupeerde.

Tussenvonnis
Deze uitspraak is nog maar een tussenvonnis, het is nu een kwestie van wachten op het bewijs van Dexia dat de echtgenote al eerder op de hoogte was, maar omdat deze zaak van groot belang kan zijn voor andere gedupeerden, mogen de nu behandelde rechtsvragen alvast aan de Hoge Raad worden voorgelegd. Hopelijk zal de hoogste rechter inderdaad op korte termijn de juridische duidelijkheid verschaffen waar de gedupeerden nu al zo lang op wachten.

Verder lezen
HelloLaw heeft al eerder geschreven over aandelenlease en de Wet consumentenkrediet. Lees bijvoorbeeld:

 

Laat een reactie achter

Restricted HTML

  • Allowed HTML tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Lines and paragraphs break automatically.
  • Web page addresses and email addresses turn into links automatically.
Waarom lid worden van HelloLaw?
  • Krijg onbeperkt juridisch advies
  • Profiteer van de laagste prijzen
  • Krijg korting op advocaten
  • Bespaar geld
Word nu lid
Direct advies:
ma - do: 8.00 tot 20.00 uur
vrij: 8.00 tot 18.00 uur
za: 10.00 tot 18.00 uur